کیارش آرامش کیست؟ | علم، شبهعلم و اخلاق پزشکی
بیوگرافی، حوزههای تخصصی و دوره «علم و شبهعلم در پزشکی» با کیارش آرامش در هنرستان
کیارش آرامش کیست؟
کیارش آرامش پزشک و متخصص پزشکی اجتماعی و اخلاق پزشکی است و بخشی از فعالیت حرفهای خود را به بحث علم در برابر شبهعلم و پیامدهای اخلاقی آن در پزشکی اختصاص داده است. در معرفی رسمی PennWest آمده که او در سال ۲۰۱۷ دکتری Healthcare Ethics را از Duquesne University دریافت کرده و از سپتامبر ۲۰۱۸ مدیر مؤسسه اخلاق زیستی James F. Drane در PennWest Edinboro است.
در پروفایل PennWest از حوزههای پژوهشی او مانند اخلاق زیستی جهانی، حکمرانی جهانی سلامت، اخلاق پژوهش بالینی و بحث علم و شبهعلم یاد شده است. در این چارچوب، شبهعلم صرفاً یک اختلاف علمی نیست و به مسئلهای مرتبط با اخلاق، سیاست سلامت و تصمیمگیری مسئولانه تبدیل میشود.
تحصیلات و شکلگیری مسیر فکری و حرفهای
مسیر دانشگاهی او با پزشکی آغاز شد و سپس با تخصص در پزشکی اجتماعی به سمت پرسشهای گستردهتر درباره اخلاق در نظام سلامت و سیاستهای بهداشتی گسترش پیدا کرد. در معرفی PennWest همچنین آمده است که او در سال ۲۰۱۲ پژوهشگر مهمان در Hastings Center بوده و در سالهای ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۴ بهعنوان Visiting Scholar در بخش Bioethics در NIH حضور داشته است.
حوزههای تخصص، تدریس و پژوهش کیارش آرامش
اخلاق زیستی و اخلاق پژوهش، حکمرانی جهانی سلامت و نقد شبهعلم در پزشکی از محورهای اصلی کار اوست. در این نگاه، اخلاق پزشکی فقط به رابطه پزشک و بیمار محدود نمیماند و به سطح سیاستگذاری و مسئولیت نهادهای سلامت نیز کشیده میشود.
| حوزه | محور / موضوع | سؤال یا دغدغه اصلی | نمونه فعالیت |
|---|---|---|---|
| اخلاق زیستی جهانی | عدالت در سلامت، دسترسی به خدمات، سیاستهای جهانی سلامت | چگونه میتوان تصمیمهای پزشکی و بهداشتی را در سطح جهانی عادلانهتر کرد؟ | پژوهشها و درسگفتارها در PennWest و سخنرانیها در کنفرانسهای اخلاق زیستی |
| اخلاق پژوهش بالینی | کارآزماییهای بالینی، رضایت آگاهانه، ریسک و فایده | چه زمانی یک پژوهش پزشکی از نظر اخلاقی قابلقبول است؟ | مشارکت در کمیتههای اخلاق پژوهش و تدریس در دورههای Bioethics |
| علم و شبهعلم در پزشکی | تعریف علم، معیارهای شبهعلم، سواد سلامت و تصمیمگیری بیماران | چگونه میتوان ادعاهای پزشکی را اعتبارسنجی کرد و از افتادن در دام شبهعلم پرهیز کرد؟ | دوره «علم و شبهعلم در پزشکی» در هنرستان و ویدئوهای آموزشی مرتبط |
علم و شبهعلم در پزشکی؛ محور اصلی دوره هنرستان
علم و شبهعلم در پزشکی یکی از محورهای آموزشی پررنگ اوست و در صفحه دوره هنرستان نیز به تمایز علم و شبهعلم و اعتبارسنجی اخبار و ادعاهای پزشکی اشاره شده است. در توضیح دوره آمده است که شرکتکنندگان توانایی ارزیابی علمی و نقادانه ادعاهای پزشکی و افتراق بین علم معتبر و شبهعلم در حوزه پزشکی را به دست میآورند.
در صفحه دوره هنرستان به بررسی نمونههایی از شبهعلم اشاره شده و از «طب سنتی ایران»، «هومیوپاتی»، «طب سوزنی» و «انرژیدرمانی» نام برده شده است. در همان فهرست، از «طب اسلامی» و «عرفان حلقه» نیز بهعنوان نمونههای «ضدعلم» یاد شده است؛ یعنی مواردی که نهفقط شواهد علمی ندارند، بلکه گاه با اصول پایه علم و اخلاق پزشکی در تعارضاند.
کیارش آرامش و هنرستان: ارتقای سواد سلامت
کیارش آرامش در هنرستان مدرس دوره «علم و شبهعلم در پزشکی» است و صفحه رسمی دوره او را پزشک و متخصص پزشکی اجتماعی و اخلاق پزشکی و همچنین دانشیار و مدیر مؤسسه اخلاق زیستی PennWest معرفی میکند. این همکاری به ارتقای سواد سلامت کمک میکند؛ یعنی توانایی تشخیص ادعاهای معتبر از ادعاهای شبهعلمی و تصمیمگیری آگاهانهتر در حوزه سلامت.
| محور دوره | مضمون / سؤال کلیدی | آنچه هنرجو بهدست میآورد |
|---|---|---|
| تعریف علم و شبهعلم | علم چیست، شبهعلم چیست و چرا این تمایز در پزشکی مهم است؟ | آشنایی با معیارهای علمبودن یک نظریه یا درمان در پزشکی |
| نشانههای تشخیص شبهعلم | چطور تبلیغات و ادعاهای سلامت مشکوک را شناسایی کنیم؟ | چکلیستی عملی برای ارزیابی ادعاهای پزشکی و اخبار سلامت |
| نمونههای شبهعلم و ضدعلم | طب سنتی ایران، هومیوپاتی، طب سوزنی، انرژیدرمانی، طب اسلامی، عرفان حلقه و… | توانایی تشخیص تفاوت میان رویکردهای قابلپژوهش، شبهعلم و ضدعلم |
دسترسی به معرفی رسمی مؤسسه اخلاق زیستی James F. Drane
The James F. Drane Bioethics Institute
معرفی رسمی مؤسسه اخلاق زیستی در PennWest Edinboro، حوزۀ کار،
برنامهها و نقش کیارش آرامش بهعنوان مدیر مؤسسه.
واژهنامه کوچک علم، شبهعلم و سواد سلامت
اگر میخواهید دربارۀ سلامت خود آگاهانهتر تصمیم بگیرید، این چند اصطلاح نقطۀ شروع خوبی است.